20 Ekim 2014 Pazartesi

Dikenli İncir, Frenk İnciri, Babutsa, Pabuç İnciri, Kürek Yemişi, Mısır İnciri, Hint İnciri, Prickly Pear...

11 Ağustos 2010, 15:01
Bu makale 13628 kez okundu

Untitled Document

E-fidancim.com Tükiyenin En Büyük online fidan ve tohum satış sitesi 100 tl üzeri kargo bedava www.e-fidancim.com

TH Reklamları

 

Derler ya mükellef bir kahvaltı sofrası… özenle, kusursuz hazırlanmış… her türden reçel, peynir, organik domates, salatalık… ama bir tabakta öyle bir şey var ki görünce resmen gözüm dönüyor… hemen sayıyorum… 18 tane… masadaki kişi sayısına bölüyorum… kişi başı 3,5… mümkün değil 3 tanesi bana yetmez… koyu bir sohbet eşliğinde kahvaltı başlıyor… ve ben tabağın içerisinde ki temizlenmiş, buza yatırılmış o güzelliği fark etmeden önüme çekiyorum… bir yandan sohbet devam ederken, bizi kahvaltıya çağıran komşunun sesi ile irkiliyorum… “istersen hepsini bitirme.”
Gözümün dönmesine neden olan o tabakta, evet yöreye göre ismi değişen; Dikenli İncir, Frenk İnciri, Pabuç İnciri, Babutsa vs diye adlandırılan meyve vardı…

Bu kadar beni benden alan bu meyve ile bir yolculuğa çıktım. Bakalım nerelerden gelir, nasıl bir yaşam süreci var ve insanoğluna nasıl hizmet ediyor birlikte bakalım.

Dikenli İncir, Frenk İnciri, Babutsa, Pabuç İnciri, Kürek Yemişi, Mısır İnciri, Hint İnciri, Prickly Pear, Kilis İnciri gibi yöresel bir çok isme sahip olan Opuntia ficus-indica, kaktüsgiller (Cactaceae) familyasında sınıflanan Opuntia cinsinin tipik türüdür.
Dikenli İncir Amerika'ya özgü olmakla birlikte özellikle Güney Amerika'ya, Meksika'ya ait bir bitkidir. Dikenli İncir Azteklerin sosyal, ekonomik ve dinsel yaşamlarında önemli rol oynamış bir bitkidir. 15 yy. sonu ile 16 yy. başında Avrupa’ya getirilen bu kaktüs bitkisine sahip olmak, aristokratlar arasında bir saygınlık meselesi haline gelmişti. İspanya ve Portekiz krallarına hediye olarak getiriliyor. Son derece özel bir bitki olduğu için ilk önce saraylarda görülüyor. Ama Akdeniz iklimine çok güzel uyum sağladığı için rüzgarla taşınarak tüm Akdeniz Bölgesi'ne yayılıyor. Dikenli incir bugün Akdeniz'e özgü olduğu kabul ediliyor ama geçmişi çok fazla değil, 1500'lü yıllara dayanıyor.
Özellikle, bu kaktüsün üzerinde yetişen Koşnil böceğini (Dactylopius coccus) Aztekler, dinsel törenlerde kullandıkları giysilerindeki ve çeşitli gıdalara kattıkları kırmızı boyayı üretmek için kullanmışlardır. Bu böcek yalnızca Kanarya Adaları'nda yaşayabilmiş, Avrupa ve Akdeniz ülkelerine uyum sağlayamamıştır. Dolayısıyla Kanarya Adaları'nda Koşnil kırmızısı elde edilebiliyor. Avrupa’ya getirilen az miktardaki kırmızı boyanın değeri o kadar yüksek olmuştur ki, İspanya’da ve Kanarya adalarında bu böceği yetiştirme denemeleri yapılmıştır. Bugün sadece Kanarya adalarında, buraya uyum sağlayabilen bu böceğin kabuğundan koşnil kırmızı elde edilmektedir.

Dikenli İncirin bulunduğu ülkeler Brezilya, Peru, Kolombiya, Ürdün, Mısır, Tunus, Cezayir, Fas, İsrail, Türkiye, KKTC, İspanya ve Yunanistan’dır.

Çoğunlukla yabani olarak yetişen Dikenli İncirin; başta Meksika olmak üzere Şili, Brezilya, Arjantin, İtalya ve A.B.D. gibi birçok ülkede kültüre alınarak yetiştiriciliğinin yapıldığı görülmektedir.
Kültüre alınmış olarak üretimin yapıldığı dünyanın en önemli Dikenli İncir üreticisi ülke, 70000 hektarlık üretim alanı ve 300000 ton meyve üretimi ile Meksika’dır.
Meksika’yı 3000 hektar ile İtalya takip etmekte ve Sicilya üretimin en yoğun yapıldığı bölge olarak dikkati çekmektedir.
Güney Afrika Ülkelerinde 1500 hektarlık bir alanda yaklaşık 15000 ton civarında bir üretim yapılırken, Şili’de 1100 hektarlık alandan 8000 ton ürün alındığı bildirilmektedir.
Arjantin’de ki üretim alanın 800 hektar ve Amerika Birleşik Devletlerinde ise 200 hektar civarında bir üretim alanı olduğu rapor edilmektedir. Arjantin’in üretimi 7500 ton civarında iken üretimin yarısından çoğunun Kaliforniya’da yapıldığı A.B.D.’de ise 4000 tonluk bir üretim gerçekleşmektedir. Bu rakamlarla ülkeler ortalamasına bakıldığında dikenli incir meyvesi veriminin ortalama 60–80 ton/hektar olduğu görülmektedir.

Kaktüsün üremesi yaprakları, kolları aracılığıyla olmaktadır. Yılın her mevsimi kesilen veya gövden kopan kollar, 20–30 cm derinliğinde kolun şekline göre açılan bir çukura dikilerek üretimi sağlanabilir. Ancak en uygun köklendirme dönemi ekimin ile mart arası dönemdir.
Dikimi esnasında gövdenin yarısının dışarıda kalması gerekmektedir. Dikildikten sonra ilk bir ay haftada iki veya üç gün 1 lt su verilerek bitkinin kök salması sağlanır. Ayrıca bir ot yığının üstüne atılıp, gene gövdenin yarısı ot yığını içinde kalacak şekilde de sulanarak kök salabilir.
Kaktüsün meyve vermesi, gerekli gübreleme ve sulama işlemlerine rağmen yaşıyla alakalıdır. İlk meyvesini genellikle 4 yaşından sonra veren Dikenli İncir gerçek anlamda 7-8 yaşından ilk ciddi meyvesini verir.

Meyvelerinin oluşumu ise hayli ilginçtir.
Yapraklarının uç kısmında açan dikenli çiçekler 20–25 gün içerisinde kapanarak meyveye dönmekte ve 3-4 ay içerisinde olgun bir meyveye dönüşmektedir. Ancak bu olgunlaşma süresinin uzunluğu da kaktüsün yaşına bağlıdır. Örneğin 15 yaş ve üstü bir Dikenli İncirinin meyvesi iki buçuk üç ayda oluşur ve bu meyveler, bölgenin ikliminin de etkisiyle, mayıs ayından kasımın ortalarına dek devam eder. Meyvelerin olgunlaştığının işareti ise, koyu ateş kırmızısı hale bürünmesinden anlaşılır. Bu renge gelmiş olan meyve en tatlı haline ulaşır.
Kaktüsün meyvesi sırasıyla yeşil, sarı, kırmızı ve en son koyu kırmızı renklere bürünür.

Kaktüs Nisan ayında çiçek açar, Temmuz-Eylül ayları arasında da meyve verir. İlk çiçeklerin yolunması yöntemi ile kaktüsün Ekim-Kasım ayları arasında da meyve vermesi sağlanmaktadır. Hikayeye göre1, Palermo yakınlarında Capaci’li bir çiftçi, kendisine kaktüs meyvesi satmayan komşusundan intikam almak için, bir gece kaktüsün tüm çiçeklerini yolar. Bir süre sonra kaktüs tekrar çiçeklenir, hatta bu sefer çok daha kaliteli meyve verir.

Dikenli incir çok yıllık bir kaktüs bitkisi olup meyveleri zayıf asitli, orta tatlılıkta, bol çekirdeklidir. Kimyasal bileşim bakımından diğer meyvelerden pek farklı olmayan dikenli incirin kendine özgü bir tat ve aroması vardır. Meyve sarımsı kırmızımsı rengini bileşimindeki doğal renk maddelerinden almaktadır. Meyvenin yaklaşık %7'sini oluşturan çekirdeklerden elde edilen yağ yenilebilir özelliklere sahiptir.

Tarıma uygun olmayan çorak arazide yetişen bu kaktüs, Türkiye’de ekonomik değeri olan ama yeterince değerlendirilememiş bitkiler sınıfındadır. Güney Amerika ülkeleri, İspanya, İtalya ve İsrail’de ise kaktüs bahçelerinde ticari olarak üretim yapılmaktadır.
Hint İnciri yurdumuzda ağırlıklı olarak Muğla'nın Köyceğiz ilçesinden başlayıp Hatay'a dek uzanan bir sahil bölgesinde yayılma gösterir. Bu bölgelerden ayrı olarak Kıyı Ege bölümünde de nadir olsa da yetiştiği görülür. Türkiye'de Dikenli İncir sadece Mersin, Adana ve Osmaniye'yi de içine alan Doğu Akdeniz Bölgesi ile Batı Akdeniz ve Güney Ege sahillerinde doğal olarak yetişmektedir

Gerek meyveleri gerekse yapraklarında kılcal dikenler bulunan Dikenli İncir, vücutta değdiği yerde şiddetli kaşıntı yapar. Bu kaşıntı iki üç gün sürer. Toplanması hassas hesaplamalar gerektiren bir meyvedir. Uzunca bir sopaya sıkıca bağlanmış bir bıçak, aynı uzunlukta ikinci bir sopa ve toplama kovası kullanılır. Hafifçe tam meyvenin gövdeye dokunduğu yere bıçakla basınç uygulanır ve kovaya düşmesi sağlanır. Meyveyi temizlemek ve kesmek ise sadece tecrübeli ellere bırakılmalıdır. Siz denerken o ince dikenli gövdeye yanlışlıkla dokunmanız sonucu ufak olduğundan cımbızla da çıkartamayacağınız diken topluluğunun canınızı acıtması kaçınılmazdır. Dikenli İnciri silindir şeklinde düşünürsek bıçakla ilk önce gövdenin üst ve alt kısmına silindirin daire yüzeyine paralel iki çember çizilir. Daha sonra bu çemberler tekrar bıçakla dik bir çizgi çekilerek birleştirilir. Son çizginin olduğu yerden Dikenli İncirin kabuğu çıkarılır ve yenmeye hazırdır.

C vitamini yönünden zengin olan, bu nedenle vücut direncini artırma, güç ve zindelik verme özelliği bulunan Dikenli İncir, organik olması dolayısıyla da artı bir değere sahiptir.
Dikenli incir meyveleri taze olarak tüketilebildiği gibi meyve suyuna işlenerek, kurutularak, reçel ve marmelâda işlenerek, pestil, lokum ve benzeri şekerli ürünlere dönüştürülerek de değerlendirilebilmektedir. Dikenli incirin meyveleri, yeşil yaprak benzeri kısımları ve çiçek yaprakları çeşitli hastalıkların tedavisinde ilaç hammaddesi olarak da kullanılmaktadır.
Ayrıca, dikenli incirin kabızlık gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarında da etkili olduğu biliniyor. Dikenli İncirin başka Akdeniz ülkelerinde tatlı ve pasta sektöründe yoğun olarak değerlendirildiği, kozmetik sektöründe de kullanıldığı bilinmektedir. 

Dikenli İncir gibi bitkiler yörelerin doğal zenginlikleridir ve özellikle korunmalıdır.
Tarımda kullanılmayan atıl alanlarda yetiştirilerek gelir elde edilmesinin de artı bir avantaj olduğun bir gerçektir. Doğal yetiştiği bölgelerde belediyelerce yol kenarlarında, refüjlerde kullanılabilir ve yöreye özgü bir iz bırakabilir.

Ve son olarak benim en sevdiğim uygulama alanları bahçe, arsa kenarlarına çit niyetine dikilmesidir. Elektrikli dikenli telden daha çok yaptırım gücüne sahiptir.

Fethiye ÖZDAL

    Yorum yazmak için sitenin üst kısımdan giriş yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen olun!

GAZETE MANŞETLERİ

HAVA DURUMU

Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:

ANKET Sonuçlar Tümü

?Okul sütü projesini faydalı buluyor musunuz?

NAMAZ VAKİTLERİ

Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:

SENDE YAZ

Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

ARŞİV