"Strese girmesin" diye Avusturalya'dan Türkiye'ye uçakla taşınan ve maliyeti 4 bin doları bulan damızlık angus cinsi besi hayvanları yüksek et talebi nedeniyle kesime gönderildiğini iddia eden Öğün, "Türkiye'nin et soru embriyo transferi ile çözülür. Embriyo sistemiyle ithalat hem daha az maliyetli olacak hem de damızlık için getirilen hayvanlar kesime gitmek zorunda kalmayacak" dedi.

Türkiye'de damızlık hayvan ithalatı serbestçe yapılırken, kesime yönelik hayvan ithalatı 1990'lı yıllarda Avrupa'yı kasıp kavuran deli dana hastalığından bu yana yapılmıyordu. Ancak son bir yıl içinde jet hızıyla yükselen kırmızı et fiyatları karşısında bu yasağı delen hükümet, mayıs ayında Et Balık Kurumu'na yetki vererek, kesime gitmek koşuluyla hayvan ithalatına izin verdi.

Austock Exports'un Avusturalya'dan Türkiye'ye damızlık hayvan getirdiğini belirten Öğün, Türkiye'de uygulanan yanlış hayvancılık politikaları nedeniyle Türk halkının dünyanın en yüksek fiyatlı etini yediğini vurguladı. Öğün, Türkiye'de besi ırkı hayvanların hem süt hem de et üretiminde kullanıldığına dikkat çekerek, "Üretim için getirilen damızlık hayvanların bile doğumdan sonra kesime gönderilmesi, yeni et krizlerine davetiye çıkarıyor. Türkiye'deki besiciler bugün hayvan başına 4 bin dolar ödeyip Avusturalya'dan uçakla hayvan ihraç ediyor. Gemiyle getirmek için de 3 bin dolar ödüyorlar. Daha sonra bu hayvanları kesip etini satıyor. Bu yüzden ertesi yıl yine et sorunu yaşanıyor" dedi.

Türkiye'nin bu kısır döngüden çıkarak gerçekçi ve uzun vadeli hayvancılık politikaları geliştirmesi gerektiğini anlatan Öğün, "Bugün kriz aşılmış gibi görünse de bu verimsiz ırklarla bir yıl sonra aynı sorunları yaşayacağımız ortada. Ancak sektör nedense bu konuda kafasını kuma sokmaya devam ediyor. Aylardır gündemi meşgul eden bu sorunu kısır çekişmelerle geçiştireceğimize dünyadaki başarılı modelleri örnek almalıyız. Aksi taktirde Türkiye'nin ihtiyacı olan hayvanların yani 50-100 bin hayvanı ithal etmek bu yüzyılda bırakın maliyet fazlalığını akıl işi de değil. Çünkü 100 bin hayvan düzinelerce gemi ve ya binlerce uçak seferi demek" diye konuştu.

130 bin embriyo transferi yaptı

15 yıl Avusturalya, Amerika ve İngiltere'deki üniversitelerde sürdürülebilir tarım ve hayvancılık konusunda deneyim edinen Ziraat Yüksek Mühendisi Sinan Öğün, bu deneyimini Türk yetiştiricilere de öğretmek için çalışmalar yürütüyor.

Dünyada 130 binden fazla embriyo transferini başarıyla gerçekleştiren Öğün ve beraberindeki uzman ekip, Türkiye'deki üniversitelerle yaptıkları işbirliğiyle saanen keçisi ve angus cinsi ırkların transfer (ET) çalışmalarını yürütmeye başladı. Çok yakında hayata geçirmeyi planladıkları bu projenin özel sektör tarafından yürütülen en kapsamlı çalışma olacağını dile getiren Öğün, "Bize göre yapılması gereken şey kısa zamanda sağlıklı safkan damızlık üretirken doğacak yavruların da bölge şartlarına karşı dirençli olmalarının sağlanmasıdır. Bunun en iyi, yani karlı ve sağlıklı yöntemi, embriyo transferi. Bu sayede safkan yavruların yerli taşıyıcı analarda doğuma kadar yeterli bağışıklığı alacağına inanıyorum" dedi.

Avusturalya modeliyle çiftliği kurmak istiyor

Hayvancılık sektörüne işi öğretmek için bir deneme çiftliği kurmak istediğini ifade eden Öğün, şöyle devam etti: "Ben bu işin bir parçası olmak istiyorum. Getirelim damızlıkları embriyo transferiyle hızla çoğaltalım. Yarı fiyatına hayvan oluşturalım. Şu anda kendime hükümeti de dahil ederek akıllı bir ortak arıyorum. Ben diyorum ki hükümet bana arsayı versin. Ben burada her şeyiyle örnek bir çiftlik kurayım. Bütün bilgimi bu çiftliğe harcayacağım. En fazla 1.5 milyon dolara kurarız bu çiftliği." Türkiye'de yeni kurulan büyük hayvancılık çiftliklerinin bile üretimde hata yaptıklarını kaydeden Öğün, 4-5 milyon dolar yatırarak devasa hayvan çiftlikleri kuran işadamlarının bile yanlış hayvan ırklarını tercih ettiklerini söyledi. Öğün, "Ya da çok gereksiz modern ve hayvanları strese sokan tesisler oluşturuyorlar. Böylece maliyetler artıyor" diye konuştu.

EMBRİYO TRANSFERİ İLE YILDA 8-20 BUZAĞI ELDE EDİLEBİLİYOR

- Bir inekten yılda sadece bir buzağı elde edilirken, bu yöntemle yılda 8-20 buzağı elde etme şansı var. Böylece üstün yetenekli ineklerden daha çok yavru elde etmek mümkün.

- Embriyo ile hastalık bulaşmıyor. Ülkeden ülkeye kolayca ve güvenilir bir biçimde nakledilebiliyor. Bir sıvı azot tankı içerisinde yüzlerce embriyoyu ucuz bir şekilde ithal ya da ihraç etmek mümkün.

- Çeşitli sebeplerle canlı hayvan ithalinin yasak olduğu dönemlerde ya da hastalık dolayısıyla yasak konulan ülkelerden embriyo getirmek mümkün.

- Kimse en iyi damızlık ineğini başkasına satmaz. Ancak onların embriyolarını satın almak mümkün.

- İsteğe göre erkek ya da dişi buzağı elde edilebilir.

- Taşıyıcı annelerin bulunduğu yerde doğan buzağılar, çevresel mikroplara karşı hazırlıklı olarak doğuyor.